Colli f ar Ddiwedd Geiriau

 

co’ bach

Byrfoddau

A - ansoddair

B - berf

Rhagair
Cydnabyddir colli <f> ar ddiwedd gair lle y disgwylir <f> yn iaith safonol fel un o nodweddion tafodieithoedd Cymraeg Gogledd Cymru. Fodd bynnag, mae’r nodwedd hon i’w chael yn nhafodieithoedd y De yn ogystal. Dyma restr fras o eiriau sy’n arddangos y nodwedd hon (Brake, 2025):

Cyfanswm y tocynnau: 34

Gellir rhannu’r nodwedd hon yn dri math:

i) Colli <f> yn y De a’r Gogledd
ii) Cadw <f> yn y De a’i cholli yn y Gogledd
iii) Cadw <f> yn y De a’r Gogledd

i) Colli <f> yn y De a’r Gogledd

Nifer y tocynnau: 15
Canran: 44%

ii) Cadw <f> yn y De a’i cholli yn y Gogledd

Nifer y tocynnau: 12
Canran: 35%

 
iii) Cadw <f> yn y De a’r Gogledd

Nifer y tocynnau: 7
Canran: 21%

Casgliadau
Colli <f> yn y De a’r Gogledd = 15 (44%)
Cadw <f> yn y De a’i cholli yn y Gogledd = 12 (35%)
Cadw <f> yn y De a’r Gogledd = 7 (21%)
Cyfanswm tocynnau = 34 (100%)

Dengys Ffig. 1 y berthynas rhwng colli <f> ar ddiwedd gair a thafodiaith.

Ffig. 1. Y berthynas rhwng colli <f> ar ddiwedd gair a thafodiaith.

Casgliadau

Dengys dadansoddiad sylfaenol o’r set ddata a gasglwyd fod colli <f> (/v/) ar ddiwedd geiriau Cymraeg yn fwy cymhleth, ac yn fwy eang nag y tybir yn gyffredinol. Colli <f> yn nhafodieithoedd y De a’r Gogledd sydd ar y brig a chanddo 44% o’r holl docynnau a nodwyd. Cadw <f> yn nhafodieithoedd y De a’i chadw yn nhafodieithoedd y Gogledd sy’n dod yn ail â 38%, tra bo cadw <f> yn nhafodieithoedd y De a’r Gogledd sydd a’r nifer leiaf o docynnau ag 19%.

Cyfeirnodau
Brake, P. (2025, Medi 9). Iaith. Adferwyd Medi 9, 2025 o Facebook: https://tinyurl.com/46kabarz

Gellir lawrlwytho ffeil PDF o’r papur hwn yma.