Saturday, 28 June 2025

Crynodeb o'r Sustem Ferfol mewn Cymraeg Llenyddol

 


Rhennir y sustem ferfol mewn Cymraeg Llenyddol yn ddwy gystrawen:

i. Y gystrawen gryno (“the concise construction”)
ii. Y gystrawen gwmpasog (“the periphrastic construction”)

Digwydd y ddwy gystrawen yn y modd mynegol a’r modd dibynnol, tra mai dim ond y gystrawen gryno a geir yn y modd gorchmynnol.
 
Y modd mynegol (“The indicative mood”)
Defnyddir y modd mynegol i fynegi gosodiadau ffeithiol. Yn y modd mynegol, mae’r gystrawen gryno’n mynegi amserau syml (“simple tenses”), tra defnyddir y gystrawen gwmpasog i fynegi agwedd (“aspect”).

Thursday, 26 June 2025

Crynodeb o'r Sustem Ferfol mewn Cymraeg Cyfoes

 


Rhennir y sustem ferfol mewn Cymraeg Cyfoes, yn enwedig mewn Cymraeg Llafar Ysgrifenedig, yn ddwy gystrawen:

i. Y gystrawen gryno (“the concise construction”)
ii. Y gystrawen gwmpasog (“the periphrastic construction”)

Digwydd y ddwy gystrawen yn y modd mynegol a’r modd dibynnol, trai mai dim ond y gystrawen gryno a geir yn y modd gorchmynnol.

Y modd mynegol (“The indicative mood”)
Defnyddir y modd mynegol i fynegi gosodiadau ffeithiol. Yn y modd mynegol, mae’r gystrawen gryno’n mynegi amserau syml (“simple tenses”), tra defnyddir y gystrawen gwmpasog i fynegi agwedd (“aspect”).

Y gystrawen gryno
Yr amser dyfodol syml (“The simple future tense”)

Un.
1. -a i
2. -i di
3. -ith e/o (gwr.)
3. -ith hi (ben.)

Llu.
1. -wn ni
2. -wch chi
3. -an nhw

Er enghraifft: Gwela i chi fory. (“I’ll see you tomorrow.”)