Treiglo benthyceiriau diweddar sy’n dechrau ag < g >

 

Nid yw benthyceiriau (diweddar) o’r Saesneg sy’n dechrau ag <g> yn treiglo'n feddal ar ôl y fannod nac ar ôl yn traethiadol chwaith. Mae Geiriadur Prifysgol Cymru (Prifysgol Cymru, 2024) yn nodi:

 

....ni threiglir gât, giât byth yn feddal, e.e. yr Hen Gât

 

Ceir trafodaeth am hyn Y Treigladau a’u Cystrawen (Morgan, 1952). Dyma ychydig enghreifftiau, gan ddefnyddio terminoleg GPC:

Enw	Cenedl	Enghraifft
gât	eb.	y gât lydan
gêm	egb.	y gêm fawr
gini	egb.	dau gini
gitâr	eb.	y gitâr fas
gôl	eb.	y gôl dyngedfennol
golff	eg.	y bêl golff
grŵp	eg.	Mae’n grŵp mawr.

 

Fodd bynnag, mae'r <g> yma yn treiglo’n drwynol:

 
fy ngât
fy ngini
yng ngêm y Gweilch
yng ngrŵp Cymru

Yn draddodiadol, esbonir y penderfyniad dros beidio â threiglo ‘gêm’ ar ôl y fannod fel ymgais i wahaniaethu rhyngddo a gem (“jewel”):

 

y ddwy gêm; ond y ddwy em.

Cyfeirnodau

Morgan, T. (1952). Y Treigladau a'u Cystrawen. Caerdydd: Gwasg Prifysgol Cymru.

Prifysgol Cymru. (2024). Geiriadur Prifysgol Cymru. Adferwyd 6 17, 2024 o Geiriadur Prifysgol Cymru: https://geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?gat