Annwyl Athro vs Annwyl yr Athro

 

Yn y grŵp Dw i’n dysgu Cymraeg, gofynnwyd y cwestiwn canlynol:

Can anyone help me out with the correct way to address a professor in an email? Would it be “Annwyl Athro X”?

Gan fod y cwestiwn yn un syml, atebais yn syth ac yn gryno:

Usually the surname is used with the title “professor/athro”, so I would write: Annwyl Athro [Jones].

Dengys Ffig. 1 enghraifft o’r fformwla Annwyl Athro X mewn llythyr gan Lywodraeth Cymru.

Ffig. 1 Enghraifft o’r defnydd o Annwyl Athro X

Fodd bynnag, mae’r fformwla Annwyl yr Athro X hefyd yn bosib. Dengys Ffig. 1 enghraifft o Annwyl yr Athro mewn llythyr gan Lywodraeth Cymru:

Ffig. 2 Enghraifft o’r defnydd o Annwyl yr Athro X

 

Ni ellais ddod o hyd i unrhyw ganllawiau ynglŷn â’r defnydd o’r fannod yng nghyswllt teitlau mewn cyfarchiad. Yn Y Golygiadur, cynghorir rhoi’r fannod o flaen teitlau neu swyddi:

Os digwydd y teitl neu’r swydd yn rhan o frawddeg, ni roir priflythyren i’r fannod.

Yr Athro J. S. Hughes

Y Prif Weithredwr

Y Parchedig T. Jones

Y Prif lenor Robin Llywelyn

Y Barnwr Elwyn Ashton

Y Fonesig James

Y bonwr Ellis

Y Chwaer Margaret

Daeth y Barnwr Elwyn Ashton i’r llys yn brydlon

 Y Golygiadur, gan Rhiannon Ifans, t.319

Gallai hyn gyfiawnhau’r defnydd o’r fannod ar ôl annwyl mewn cyfarchiad fel Annwyl yr Athro X. Ond, ceir hyn yn Gramadeg y Gymraeg:

 

Gramadeg y Gymraeg, § 6.77

Yn fy marn i, mae cynnwys y fannod ar ôl yr ansoddair cyfarchol annwyl yn swnio’n aflednais –  fel petai’n mynd yn groes i reolau’r genidol, ac nas disgwylir gyda swyddi a theitlau eraill, e.e. Annwyl Gapten X. Am y rhesymau hyn, mae’n well gennyf i hepgor y fannod ar ôl annwyl.

Llyfryddiaeth

Ifans, R. (2006) Y Golygiadur – Llawlyfr i awduron a golygyddion, Cymdeithas Llyfrau Ceredigion.

Thomas, P.W. (1996) Gramadeg y Gymraeg, Gwasg Prifysgol Cymru.

Thorne, D.A. (1996) Gramadeg Cymraeg, Gwasg Gomer

Williams, S.J. (1980) Elfennau Gramadeg y Gymraeg, Gwasg Prifysgol Cymru.