Helpu i, cytuno i, llwyddo i

 

Berf gyflawn yw un sydd ddim yn cymryd gwrthrych, tra bo berf anghyflawn yn un sy’n cymryd gwrthrych:

• Mae’r haul yn disgleirio. (cyflawn)
• Mae’r tŷ bwyta yn derbyn American Express. (anghyflawn)

Mae llawer o ferfau’n gallu gweithredu fel berfau cyflawn a berfau anghyflawn, e.e. mae ‘helpu’ yn ferf anghyflawn ac yn ferf gyflawn:

• Mae’r myfyrwyr yn helpu’r tiwtor. (anghyflawn)
• Mae’r myfyrwyr yn helpu. (cyflawn)

Ar y llaw arall, mae cytuno a llwyddo yn ferfau cyflawn:

• Mae’r myfyrwyr yn cytuno.*
• Yr wyf wedi llwyddo.

* Mae cytuno yn gallu cymryd gwrthrych anuniongyrchol trwy'r defnydd o'r arddodiad â: Mae’r myfyrwyr yn cytuno â'r darlithydd.

Ond, o flaen BERFENW, mae’r tair berf hyn yn cael eu dilyn gan yr arddodiad ‘i’:

• (Yr wyf yn) helpu i ysgrifennu llyfr.
• (Yr wyf wedi) cytuno i fynd.
• (Yr wyf wedi) llwyddo i dalu’r bil.

Ond mae’r patrwm yn wahanol pan fo ‘helpu’, ‘cytuno’ a ‘llwyddo’ yn dod o flaen ymadrodd enwol:

• Mae’r myfyrwyr yn helpu’r tiwtor.
• Mae’r myfyrwyr yn cytuno â’r tiwtor.
• Mae’r myfyrwyr wedi llwyddo mewn / yn yr arholiad.